Van Kruitschip tot KOG
Ter gelegenheid van het Museumcongres 2011 in Leiden schreef directeur van Museum Boerhaave, Dirk van Delft, het volgende stukje over het voorportaal van Museum Boerhaave.
Van Kruitschip tot KOG
Het KOG, het Kamerlingh Onnes Gebouw, is de locatie van de rechtenfaculteit. Maar eigenlijk is dit pand het voorportaal van Museum Boerhaave
Dat zit zo. Dit gebouw is per ongeluk tot stand gekomen. Op 12 januari 1807 om kwart over vier, op een gure maandag met nat sneeuw, vloog een kruitschip, dat volstrekt illegaal hier voor de deur in het Rapenburg lag afgemeerd, met een daverende knal de lucht in. Een hele stadswijk lag in puin. “Zei U iets, Te Water?”, schijnt de stokdove echtgenote van de hoogleraar godgeleerdheid, die verderop aan het Rapenburg woonde, te hebben opgemerkt.
In 1859 verrees op de Kleine Ruïne, zoals deze zijde van het litteken was gaan heten, een laboratorium dat plaats bood aan de Leidse chemie, natuurkunde en anatomie. De Grote Ruïne aan de overkant werd het Van der Werfpark.
Heike Kamerlingh Onnes, in 1882 aangesteld (door meten tot weten), heeft in dit gebouw het koudste plekje op aarde gemaakt. De ontplofbare toestellen die monsieur zéro absolu gebruikte, het Leids Fysisch Kabinet en andere topstukken die hij als onbruikbaar ouderwets naar de zolder bonjourde, vonden rond 1930 hun weg naar Museum Boerhaave.
Een explosie als start – dat kan nooit met een sisser aflopen!
Dirk van Delft


